|
Evliyâlar
Serisi
1-Veysel
Karanî
Tâbiînin
büyüklerindendir.
Yemenlidir. Resûlullah sağ iken, görmediği hâlde müslimân oldu.
Fekat, Sahâbî olamadı. Hazret-i Ömer zemânında Medîneye geldi.
Çok hurmet gördü. Veysel Karânîye hediyye edilen hırka-i seâdet,
ikinci Osmân hâna ulaşmıştır. Abdülmecîd hân, bu hırka-i
seâdet için, Fâtih civârında (Hırka-i
şerîf) câmiini yapdırmışdır.
2-Ömer Bin Abdülaziz
Emevî halîfelerinin 8.sidir. Annesi, Hazret-i Ömer'in
oğlu Âsımın kızıdır. Adâletde ikinci Ömer
idi. Beyâz, ince ve nâzik yüzlü, zaîf, güzel sakallı, sevimli
bir zât idi. İmâmlığı, Resûlullah efendimize çok
benzerdi. Malatyayı rumlardan, yüzbin esîr karşılığı
satın aldı.
3-Mâlik Bin Dinar
Mâlik bin Dînâr, gençliğinde mal mülk
sâhibi bir zengin yiğitti. Hasan-ı Basrî hazretlerine talebe
olunca, bütün mallarını ve parasını, fakir talebelere
harcadı. Kalbinden Allahü teâlânın aşkından başka
her şeyin sevgisini çıkardı. Âlim ve velî idi. 748'de
Basrada vefât etdi.
8-Râbia-i
Adviyye
Babası İsmâîldir. Zühd ve salâh ile
meşhûr bir hâtundur. Basralıdır. Süfyân-ı Sevrî ve
Hasen-i Basrî, Râbia Hatun'dan feyz alırlardı. 752'de Kudüs'de
vefât etdi.
7-Seyyidet Nefîse
Hazret-i Hasenin oğlu Zeydin oğlu Hasenin
kızıdır. 762'de Mekkede doğdu. 823'de Mısırda
vefât etdi. Alim ve evliya idi. Çok kerâmeti görüldü.
11-Bişr-i Hafî
Evliyânın büyüklerindendir. 767'de Mervde doğdu,
841'de Bağdâtda vefât etdi.
4-İbrahim Havvas
Cüneyd-i Bağdâdînin eshâbından idi.
903' de Rey şehrinde vefât etdi.
5-Abdülkadir-i Geylânî
1078'de doğdu, 1166'de Bağdâtda vefât
etdi. Hem seyyid, hem
de şerîfdir. Anası Fâtıma binti Ebû Abdüllah seyyidedir. Fıkh
ve hadîs ilmlerinde müctehid idi.
6-Abdullah-ı
Tercüman
Akdenizde Mayorka adasında doğmuştur. Asıl
ismi Anselmo Turmeda olup bir İspanyol papazı idi. Nebuniye şehrinde,
en meşhûr papaz olan Nikola Mertilin yanında yetişti. İncîli
ezberledi. Bu papazın yol göstermesi ile Tunusa geldi. Müslümân oldu.
Arabcayı ve islâm ilimlerini iyi öğrendi. Hıristiyanlığın
iç yüzünü, nasıl bozulduğunu gösteren (Tuhfe-tül-erîb)
adında bir kitâb yazdı. 15. asırda yaşamıştır.
9-Hayat Bin Kays El-Harrânî
Harrân'da
yetişen evliyânın büyüklerindendir.
İnsanlar ve bâzı sultanlar, onu ziyâret edip duâsını alırlar,
onunla berâber olmakla bereketlenirlerdi.Yüksek hâllerin ve kerâmetlerin sâhibi
olup, ehliyeti, ihlâsı, iffeti yanında, dînine çok bağlı
bir zât idi. Cömertliğiyle meşhûrdur. 1185'de vefât etti.
10-İbrahim Gülşenî
İbrâhîm bin Muhammed Gülşenî, meşhûr
velîlerdendir. 1424'de Azerbaycanda doğdu, 1534'de Mısırda vefât
etti.
12-Ebû Türâb
Horasan
bölgesinin büyük velîlerinden ve Şâfiî mezhebi fıkıh âlimi.
9. yüzyılda yaşamıştır. 859'da Basra'da vefât etti.
16-Hacı Bektaş-ı Velî
Horâsânın Nîşâpûr şehrinde doğdu.
1338' de vefât etti. Anadoluda Kırşehirdedir. Şeyh Lokmân-ı
Horâsânînin halîfesi idi. Bu da, şeyh Ahmed-i Yesevînin, bu da, Yûsüf-i
Hemedânînin halîfesi idi. Hâcı Bektâş-ı Velî hazretleri,
sultân Orhân ile sohbet etdi. Yeniçeri askeri kurulurken duâ etti.
15-Hacı Bayram-ı Velî
Sôfiyye-i aliyyedendir. Ankarada Zülfadl [Sol-Fasol]
köyünde doğdu ve orada 1429'da vefât etti. Kayseride Somuncu baba
denilen Hamîdüddîn Hâmid-i Akserâyîden feyz aldı. Edirnede eski câmide
vaz etti.
13-Emir Sultan 1
Adı Muhammed Şemsüddîndir. Buhârâda doğdu
ve oradaki Evliyâdan feyz aldı. Çok kerâmeti görüldü. Bursada molla
Fenârîden okudu. Yıldırım Bâyezîde dâmât oldu. 1430'de
vefât etti. İsmi ile anılan câmi yanındaki türbesindedir.
14-Emir Sultan 2
17-Yunus Emre
Tesavvuf ehli ve halk şâiridir. Boluludur.
Porsuk çayının Sakaryaya karışdığı mahalde
türbesi vardır. Tapdık Emreden feyz aldı. 1439' da vefât
etti. İlâhîleri zevkle okunmaktadır.
18-Akşemseddin 1
Muhammed bin Hamza, Şihâbüddîn-i Sühreverdî
neslindendir. Şâmda doğmuştur. Hâcı Bayram-ı velînin
halîfesi olup, Göynükde yerleşdi. İstanbulun fethinde bulunup,
hazret-i Hâlidin kabrini keşf etdi. 1460'da Göynükde, vefât etti.
19-Akşemseddin 2
20-Ebul
Vefâ
İstanbul'daki
meşhûr velîlerdendir. Şeyh Ebü'l-Vefâ, Konya'da doğdu.
1490'da İstanbul'da vefât etti. İsmi verilen Vefâ semtinde kendi
adıyla anılan câminin sol tarafına defnedildi
21-Aziz Mahmud Hüdayî
Azîz Mahmûd Hüdâyî efendi, Celvetiyye meşâyıhindendir.
Koçhisârlıdır. Bursada, hâcı Bayram-ı Velînin halîfelerinden,
Muhammed Üftâde hazretlerinden feyz aldı. 1007 de Üsküdârda câmi
ve tekke yaptı. 4. Murâd hân tahta çıkınca Eyyûbde kılıncını
Hüdâyî efendi taktı. 1628'de vefât etti. Tekkesi yanındaki türbesindedir.
22-Merkez
Efendi
Muslih-ud-dîn Mûsâ efendi, Kütahyadan İstanbula
gelip molla Hızır beğ oğlu Ahmed pâşadan okurken,
Halvetî Sünbül Sinân yanında yetişti. Önce Koğacı
tekkesinde, sonra Eyyûbde Şâh sultân tekkesinde iken, Sultân Süleymânın
Topkapı dışında, vâlidesi nâmına yaptırdığı
tekkede yerleşti. Sünbül efendi, vefât edince, Koca Mustafâ Pâşadaki
yerine geçdi. 1551'de vefât etti.
23-Mehmed Emin Tokadî
Muhammed Emîn efendi, İstanbulda bulunan meşâyıhın
büyüklerindendir. Mekke-i mükerremede Ahmed Yekdest-i Cüryânîden icâzet
aldı. Üç sene sonra İstanbula geldi. 1745'de vefât etti. Unkapanına
inen cadde ile Zeyrek yokuşunun kesişdiği tepe üzerinde Soğuk
kuyu Pîrî pâşa medresesi kabristânında, sevenleri ziyâret edip feyz
almakta, muradlarına kavuşmaktadırlar.
24-Hasan Sezai
İslâm
âlimlerinden ve evliyânın büyüklerinden. Tasavvufta Gülşenî
yoluna mensûb idi. 1669'da Gördes'de doğdu. Şehrin bugünkü adı
Korent olup, Yunanistan sınırları içinde kalmıştır.
1738'de Edirne'de vefât etti. Kendi ismi ile anılan dergâhının
bahçesine defnedildi.
25-İsmail Fakirullah
Anadolu'da
yetişen büyük velîlerden. 1656'da Siirt'in Tillo kasabasında dünyâya
geldi. Hayâtını insanlara ilim
öğretmek, onlara dîn-i İslâmı anlatmakla geçiren İsmâil
Fakîrullah hazretleri 1734'de vefat etti.
26-Osman Bedreddin
Seyyid Selmân efendinin oğludur. 1856' da
Erzurumda doğup, 1922' de Harputda vefât etti.
|